Մշակութային հեղափոխություն. Նոր Հայաստան. Վահե Արսեն

Բանաստեղծ

Վահե Արսենի խոսքը

«Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնության» կազմակերպած «Մշակութային  ոլորտի հիմնահարցերը» թեմայով հանդիպում-քննարկման ժամանակ

Մենք առաջնահերթ հասարակության մշակութային  կրթվածությունը բարձրացնելու  խնդիր ունենք, քանի որ արվեստ ընկալելը հեշտ չէ: Եթե անգամ ուղղորդես հասարակությանը նա միեւնույնն է կնայի լավ ներկայացումը, կկարդա լավ գիրքը,  բայց անմասն կմնա, չի հասկանա, օրինակ,  ինչի մասին է  Ռոմեո եւ Ջուլիետը: Շատ կարեւոր է, որ ստեղծվեն մասնագիտական  խորհուրդներ, որոնք էլ կկայացնեն որոշումներ, կտարանջատեն լավն ու վատը, արվեստն  ու չարվեստը: Որքան հասարակության կրթվածության մակարդակը մեծանա, խորհուրդների անհրաժեշտությունը այնքան կնվազի:

Հայաստանում  կրթվածության մակարդակի բարձրացմանը խանգարում է Սովետական Միությունից եկած գողական մշակույթը: Տեսեք ի՞նչ լեզվով են խոսում մեր երիտասարդները: Բայց չէ որ հենց  խոսակացական լեզուն է դաստիարակում երիտասարդությանը, նա ոչ միայն խոսում, այլեւ մտածում է այդ լեզվով:  Մշակութային բարեփոխումները մենք պետք է սկսենք՝ կերտելով կիրթ, ժամանակակից մարդու մոդելը, որը չի փնտրում յուրայիններ ու թշնամիներ եւ չի  խմբավորում  հասարակությունը:  

Մշակութային առումով մենք պետք է ազատվենք  սովետական մտածելակերպից, որը  իշխում է գողական մշակույթի միջոցով, դրան միանում է ռաբիսը եւ հասարակությունը ապրում է բանտի գիտակցությամբ: Եթե 21-րդ դարի քաղաքացին ապրի բանտում մշակված մշակույթի վրա պատկերացնում եք ի՞նչ կկատարվի: Ինչ էլ անելու լինենք , ինչ հեղափոխություն էլ անենք, իրավիճակը չի փոխվի: Կարեւոր է նաեւ, թե ով է վաղը ստանձնում պաշտոն, որովհետեւ երեխան ենթագիտակցորեն ձգտելու է  հետեւելու է նրա օրինակին, քանի որ երկրի ղեկը նրանց ձեռքում է:

Մշակույթի այս բարդ իրավիճակում մշակույթի նախարարությունը անհրաժեշտ է: Իհարկե, կան նման երկրներ, որտեղ չկա այդ կառույցը, բայց նրանք քաղաքապետարանում բաժիններ ունեն, գրական ֆոնդեր ունեն: Հայաստանում միայն այս կառույցն է, որից պետք է պահանջել: Մշակույթի նախարարությունը պետք է պայքարի գրական մոնոպոլիաների դեմ, անորակ երաժշտության դեմ: Կարեւոր է նաեւ եթերի վերահսկողությունը, որ ամեն աղբ չներթափանցի տուն եւ մեր երեխաների համար չափանիշ դառնա: Նապոլեոնը ասում էր, որ եթե հասարակությունը արվեստը չի ընդունում պետք է նիզակով մխրճել երակի մեջ: Արվեստի  այսպիսի կարեւորումով Ֆրանսիան, դարձավ Ֆրանսիա:  Նման մոտեցում է պետք Հայաստանում:

Հեղափոխությունից հետո մենք չենք կարող ակնկալել արագ արդյունք: Ես կարծում եմ, արդյունքը դրական է լինելու, բայց երեւալու է տասը, քսան , երեսուն տարի հետո միայն:

Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնություն

«Երեւակ» լրատվական-վերլուծական խումբ